Δεν είναι γνωστό πότε ακριβώς άρχισαν οι άνθρωποι κατά τους προϊστορικούς χρόνους να ανεβαίνουν στον Όλυμπο. Οι πρώτες αναβάσεις δεν έγιναν για λόγους προσωπικής ευχαρίστησης, αλλά για να καλύψουν βασικές βιοτικές ανάγκες των αρχαίων αυτών πληθυσμών (κυνήγι, υλοτομία, βοσκοτόπια ).
        Στους αιώνες που ακολούθησαν οι ίδιοι λόγοι που έκαναν τους αρχαίους να ανεβούν στον Όλυμπο οδήγησαν και τους νεότερους Έλληνες αλλά και τους βάρβαρους κατακτητές επάνω στο βουνό. Κανένας όμως από αυτούς τους χιλιάδες ανθρώπους, αρχαίους και νεότερους, είτε ήταν βοσκός, κυνηγός, ξυλοκόπος, πολεμιστής, μοναχός, ασκητής, κλέφτης ή αρματολός δεν κατόρθωσε μέχρι τις αρχές του 20ου αι. να ανεβεί σε δύο κορυφές του Ολύμπου, στο Μύτικα που είναι η ψηλότερη και στο Στεφάνι που είναι η πιο απόκρημνη.
 

         Η ιστορία των εξερευνήσεων και των ορειβατικών αναβάσεων του Ολύμπου καθώς και ο αγώνας για την κατάκτηση της ψηλότερης και απάτητης κορυφής του αρχίζει από τη στιγμή που ορισμένες αναβάσεις δεν έγιναν υποχρεωτικά, δηλ. για την ικανοποίηση κάποιων βιοτικών αναγκών των κατοίκων της περιοχής ή εξ αιτίας πολεμικών γεγονότων αλλά έγιναν για λόγους επιστημονικούς, περιέργειας για ανακάλυψη νέων τόπων ή ευχαρίστησης για την προσπάθεια ανάβασης ενός βουνού ή μιας κορυφής.

        Μετά την κατάκτηση του Ολύμπου από τους Ελβετούς Frederic Boissonnas, και Daniel Baud-Bovy, τον Ιούλιο του 1913,    στις  30 Απριλίου 1914 ο Έλληνας καθηγητής Αριστείδης Φουτρίδης και ο Αμερικανός συνάδελφός του Francis Farquhar ανεβαίνουν με αρκετό χιόνι μέχρι το Σκολιό.

        Ο Francis Farquhar ανεβαίνει τελικά στο Μύτικα στις 12 Ιουνίου 1951 μαζί με τους Ηλία Βενέζη, Κώστα Ελευθερουδάκη, Κώστα Γουλιμή, Ιάκωβο Σαντοριναίο, Ελένη Ζωγράφου, Ειρήνη Παπαμανώλη και Δημήτρη Κάρλο. Το 1916 ο Σπήλιος Αγαπητός με έναν αδαή οδηγό φτάνει μέχρι την κορυφή Καλόγερος. Τον Ιούνιο του 1918 ανεβαίνουν στην κορυφή Προφήτης Ηλίας οι Άγγλοι ορειβάτες και στρατιωτικοί C. Meade και W. Rycroft. Στις 21 Ιουλίου 1919 ο Frederic Boissonnas με το γιο του Henry-Paul και τον Daniel Baud-Bovy ανεβαίνουν για δεύτερη φορά στο Μύτικα. Στις 20 Ιουλίου 1920 ανεβαίνει στο Μύτικα μόνος του ο Γιώργος Κωνσταντάκος. Στις 6 Ιουνίου 1921 ο Βασίλης Παπαγιαννόπουλος με ομάδα Αμερικανών ανεβαίνει στην κορυφή Προφήτης Ηλίας. Στις 12 Αυγούστου 1921 ο Ελβετός τοπογράφος Marcel Kurz με το Χρήστο Κάκαλο κατακτούν την τελευταία απάτητη κορυφή του Ολύμπου, το Στεφάνι. Στις 15 Αυγούστου 1921 ο Ελβετός μηχανικός Fritz Kuhn με το Χρήστο Κάκαλο ανεβαίνουν στο Σκολιό, στη Σκάλα, στο Μύτικα και στο Στεφάνι.

      Θρυλική μορφή του ολύμπιου ορειβατισμού είναι ο Λιτοχωρίτης Χρήστος Κάκαλος ο οποίος ανέβηκε στο Μύτικα εκατοντάδες φορές ως τα βαθιά γεράματα. Η τελευταία ανάβαση του Κάκαλου, που ήταν ο κατ' εξοχήν οδηγός του Ολύμπου, ήταν το 1972 σε ηλικία 92 ετών! Την παράδοση του Κάκαλου συνεχίζει με επιτυχία ο έμπειρος οδηγός Κώστας Ζολώτας. Στους πρωτοπόρους ορειβάτες του Ολύμπου περιλαμβάνονται ο έφεδρος αξιωματικός Μηχανικού Σπήλιος Αγαπητός (1916) και η πρώτη γυναίκα ορειβάτισσα, η Γαλλίδα Cecile Morand (1921).

Νεαροί ορειβάτες στον Όλυμπο με το Χρ. Κάκαλο

 Κάκαλος - Ζολώτας στο Μύτικα 14/9/1972     στην τελευταία του ανάβαση

         

 

ΗΧΗΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΑΠΟ ΤΟ CD "ΗΧΟΧΡΩΜΑ ΤΟΥ ΟΛΥΜΠΟΥ " ΠΟΥ ΗΧΟΓΡΑΦΗΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΟΝ ΓΙΩΡΓΟ ΚΑΙ ΓΙΑΝΝΗ ΖΑΡΖΩΝΗ

Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΑΝΑΒΑΣΗ 

Αφήγηση του Κώστα Ζολώτα

[ Κάντε κλικ στο CD ]

 

       Από τo 1921 μέχρι σήμερα πολλοί Έλληνες και ξένοι γεύτηκαν τη χαρά της ανάβασης στις κορυφές του Ολύμπου, τις οποίες φωτογράφισαν και κινηματογράφησαν. Με τις φωτογραφίες, τις δημοσιεύσεις και τις κινηματογραφικές ταινίες για μια ακόμη φορά ο Όλυμπος κάνει το γύρο του κόσμου και γίνεται τόσο σημαντικός, ώστε πολλά συνέδρια και συγκεντρώσεις ορειβατικές να γίνονται στις κορυφές του ( 1ο πανελλήνιο ορειβατικό συνέδριο στη Μονή Αγίου Διονυσίου το 1936, 11 πανελλήνιες ορειβατικές συγκεντρώσεις στη γιορτή του Προφήτη Ηλία στη Μονή Αγίου Διονυσίου, τρίτη βαλκανική ορειβατική συγκέντρωση το 1977 και πανελλήνιες συγκεντρώσεις φυσιολατρικών σωματείων).

     Το απάτητο βουνό , με την ίδρυση πέντε καταφυγίων σε καίρια σημεία και τη χάραξη μονοπατιών στις δύσβατες ορθοπλαγιές του, έγινε προσιτό σε όλο τον κόσμο που επιθυμεί να πατήσει την κορυφή των θεών και να γευτεί τα θέλγητρα της ολύμπιας φύσης. Παρ' όλ αυτά , η εκστρατεία κατάκτησης του Ολύμπου και η θαρραλέα ορειβασία είχε αρκετά θύματα. Το βουνό το χειμώνα καλύπτεται από χιόνια και η ανάβαση σε αυτό απαιτεί γνώσεις, εμπειρία και σωστό εξοπλισμό.  Οι μεγάλες κλίσεις που παρουσιάζονται γύρω από το Σκολιό, το Μύτικα και το Στεφάνι κάνουν την χειμερινή ανάβαση δύσκολη και επικίνδυνη, καθώς τα σημεία αυτά είναι εκτεθειμένα, με συχνά φαινόμενα χιονοστιβάδων και λιθοπτώσεων. Το 1958 σκοτώθηκε σε χαράδρα κοντά στο Μύτικα ο Γιάννης Μόσχοβας και το 1964 τραυματίστηκε θανάσιμα από πτώση στο Λούκι ο Γιόσος Αποστολίδης.
Το 1972 ο Πολωνός βοτανολόγος B. Pawlowski και το 1976 μια χιονοστιβάδα παρέσυρε και έθαψε έξι Έλληνες ορειβάτες. Στη δεκαετία του 70 σκοτώθηκαν άλλοι τέσσερις ορειβάτες και τον Ιανουάριο του 1999 τέσσερις Θεσσαλονικείς, οι νεαροί ορειβάτες, Αντώνης Μαρουλάς, Θάνος Αδαμαντίδης, Γιάννης Παιολίδης και Αντώνης Βλάχος, πλήρωσαν με τη ζωή τους τη λατρεία τους προς το βουνό.

Κρύπτη όπου μεταφέρθηκαν τα οστά του Γιόσου Αποστολίδη. Στη γλυπτή επιτύμβια στήλη γράφει: "φίλοι μου, λυπάμαι που δεν μπορώ να σας συνοδεύσω στις ψηλές κορυφές"

      Αντίθετα με τις περιηγήσεις και τις απλές ορειβατικές αναβάσεις που η απαρχή τους τοποθετείται αιώνες πριν, η ιστορία των αναρριχήσεων στις κορυφές του Ολύμπου χρονολογείται από το 1934, στοιχεία όμως αναρριχητικής τεχνικής είχαν χρησιμοποιηθεί από παλιότερα στον Όλυμπο κατά τις αναβάσεις των ξένων ορειβατών από το 1913. Οι πραγματικές αναρριχήσεις στον Όλυμπο αρχίζουν με την επίσκεψη του Ιταλού δάσκαλου αναρρίχησης Emilio Comici και της Ελβετίδας Anna Escher, οι οποίοι χαράζουν τις πρώτες αναρριχητικές διαδρομές στον Όλυμπο, δύο στο Στεφάνι και μία στο Μύτικα στο διάστημα από 25 -28 Ιουνίου 1934. Στις 22 Ιουλίου 1934 οι Γιουγκοσλάβοι αναρριχητές Marijan Lipovsec και Leo Pipan πραγματοποιούν την πρώτη αναρρίχηση του Σκολιού και την επόμενη ημέρα επανα-λαμβάνουν την αναρρίχηση στη βόρεια κόψη του Στεφανιού και στη συνέχεια αναρριχώνται στο Μύτικα.
      Μέχρι τέλους του 1963 είχαν γίνει στον Όλυμπο 21 αναρριχητικές διαδρομές. Από το 1934 μέχρι το 1983 ανοίχτηκαν στις διάφορες ορθοπλαγιές του Ολύμπου 68 διαδρομές. Μέχρι σήμερα οι αναρριχητικές διαδρομές που έχουν ανοιχτεί στον Όλυμπο ξεπερνούν τις 100. Ο Ε.Ο.Σ. οργάνωσε το 1959 για πρώτη φορά στην Ελλάδα πανελλήνια σχολή αναρρίχησης βράχου με πεδίο εκπαίδευσης στο Στεφάνι. Η σχολή είχε επιτυχία με αποτέλεσμα να λειτουργήσει 6 φορές στον Όλυμπο.


  
Αναρρίχηση στη Ζηλιάνα

      Ορειβατικές και αναρριχητικές σχολές του ΕΟΣ και τοπικών ορειβατικών συλλόγων δίνουν σε νέους μαθητές και φίλους του βουνού τη γνώση, την εκπαίδευση και την εμπειρία, ώστε να γίνει ο Όλυμπος ασφαλής για τους χιλιάδες εραστές του. Το μήνυμα όλων των έμπειρων ορειβατών και του βετεράνου οδηγού του Ολύμπου Κώστα Ζολώτα είναι απλό: η κατάκτηση του Ολύμπου είναι εύκολη, ποτέ όμως κατά μόνας και χωρίς προετοιμασία, αλλά με οδηγό ή εκδρομική συντροφιά, απαραίτητο εξοπλισμό και σύνδεση με τους ορειβατικούς φορείς του βουνού. Πάνω απ' όλα, όμως, επιβάλλεται ο σεβασμός του Ολύμπου, του φυσικού περιβάλλοντος, των πετρωμάτων του, της χλωρίδας και της πανίδας, για να διατηρηθεί στις επόμενες γενιές αλώβητος από ανθρώπινες παρεμβάσεις και βανδαλισμούς. Ο Όλυμπος δεν ανήκει μόνο στους ορειβάτες και στην Ελλάδα, αλλά σε όλη την ανθρωπότητα και τους μέλλοντες αιώνες.